Odlewy żeliwne nieobrabiane, obrabiane częściowo lub w całości z Odlewnii Metali Baworowo

Odlewy żeliwne nieobrabiane, obrabiane częściowo lub w całości z Odlewnii Metali Baworowo

06/03/2016
www.baworowo.pl

Dzięki oparciu strategii działania na doświadczeniu wytwórca odlewów żeliwnych może… unowocześniać produkcję i planować rozwój firmy. W jaki sposób?
Głównym wyrobem Odlewni Metali Baworowo SA jest żeliwostop odlewniczy żelaza z węglem, otrzymywany przez wytop w żeliwiaku z surówki wielkopiecowej i złomu. Dlatego też w ofercie spółki znajdują się odlewy nieobrabiane oraz obrabiane częściowo lub w całości (poprzez toczenie, frezowanie, wytaczanie, wiercenie, szlifowanie, nacinanie gwintów itp.). Na życzenie klienta wyroby mogą być gruntowane, malowane, lakierowane lub pokrywane innymi substancjami antykorozyjnymi oraz ulepszane cieplnie.
 
Szybcy i skuteczni
W skali miesiąca produkcja żeliwa w zakładzie z województwa dolnośląskiego wynosi 150–180 t; w skali roku jest to do 2 160 t. Jak dotąd większość produkcji trafia na rynek krajowy. Jednocześnie już 30% odlewów Baworowa trafia na eksport, m.in. do Włoch, Niemiec, Danii, Holandii i Szwecji, a nawet do USA.

„Uwzględniając specyfikę profilu naszej produkcji, nie celujemy w pozycję potentata branżowego. To dlatego, że naszym atutem jest elastyczność w wykonywaniu produkcji małoseryjnej i jednostkowej. Chociaż dla stałych klientów wykonujemy również produkcję wielkoseryjną – mówi Agnieszka Tyrakowska, prezes zarządu Odlewni Metali Baworowo SA. – Możliwości naszego zaplecza technicznego pozwalają w bardzo krótkim czasie przestawić się z jednej serii na zupełnie inną, zarówno pod względem rodzaju żeliwa, czasochłonności, gabarytów, jak i wielkości serii oraz złożoności detalu”.

Jednym z atutów producenta jest brak automatycznej linii formierskiej, umożliwiający szybkie dostosowanie się do bieżących potrzeb klienta. Odlewnia bazuje na formierkach wstrząsowych FKT65 i FKT54 oraz formowaniu ręcznym. Dzięki temu jest w stanie wykonać nawet najmniejsze serie produkcyjne. Co interesujące, zaletą tego typu technologii produkcji jest krótki czas realizacji w porównaniu z podobnymi projektami w innych odlewniach. Jednocześnie odlewy Baworowa charakteryzują się wysoką jakością i przystępną ceną, chociaż problemy technologiczne również się zdarzają i wymagają dużego zaangażowania zespołu technicznego. „Z ogromną satysfakcją wspominamy zlecenie na rzecz międzynarodowego koncernu produkującego maszyny rolnicze, dla którego wykonaliśmy produkcję detalu w zawrotnym tempie dwóch tygodni! – podkreśla Agnieszka Tyrakowska. – Zlecenie dostaliśmy w momencie, w którym naszemu klientowi zatrzymała się linia produkcyjna, a belgijska konkurencja nie zdołała wykonać detalu zgodnie z wymaganymi parametrami wraz z obróbką cieplną i mechaniczną. Nasza realizacja jest niezbitym dowodem tego, że w odlewnictwie to nie nowoczesny park maszynowy, ale doświadczenie, chęci i zaangażowanie całego zespołu są gwarantem sukcesu”.
 
Plastyczna wytrzymałość
Zasadnicze znaczenie dla dużej trwałości odlewów Baworowa ma jakość produkowanego żeliwa. Obecnie zakład wytwarza odlewy z żeliwa szarego oraz sferoidalnego w zakresie wagowym od 0,5 kg do 400 kg i średnicy do 1 250 mm. Materiałem podstawowym dla producenta jest żeliwo szare. Znajduje ono szerokie zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu, m.in. w motoryzacji, rolnictwie, przemyśle grzewczym czy też inżynierii sanitarnej. Charakteryzuje się ono przede wszystkim niskimi kosztami wytwarzania oraz dobrą skrawalnością i obrabialnością.

Jednocześnie odlewnia wytwarza żeliwo sferoidalne, w którym grafit występuje w postaci kulistej. Dzięki temu materiał posiada wyższą wytrzymałość i właściwości plastyczne. „Odlewamy żeliwo w standardowych gatunkach, przy uważnym zachowywaniu zawartości składu chemicznego. W najbliższym czasie planowana jest duża inwestycja – zakup pieca indukcyjnego – dzięki której będziemy mogli zaoferować nowe gatunki żeliwa. Tym samym nasza aktywność rozszerzy się na kolejne branże przemysłu – stwierdza pani prezes i dodaje: – Niedawno nawiązaliśmy współpracę z liderem branży nakładania powłok poliuretanowych. Dzięki temu w chwili obecnej pracujemy nad całkowicie nowym projektem. Jego zwieńczeniem ma się stać produkt żeliwno-poliuretanowy, którego do tej pory nikt w Polsce jeszcze nie wykonywał. Od miesiąca trwają intensywne prace nad prototypem i mamy nadzieję, że projekt ten zakończy się sukcesem. Fakt ten niewątpliwie wpłynie na kolejne zmiany organizacyjno-produkcyjne w naszej spółce”.

Niezwykle istotnym elementem umożliwiającym spełnianie wszystkich wymagań dotyczących właściwego doboru elementów produkowanego żeliwa są lata doświadczeń i posiadanie ustabilizowanej technologii. Dzięki temu firma może zapewnić powtarzalność procesu i parametrów metalu. To ważne, bo w branży odlewów o sukcesie nie decyduje tworzenie nowatorskich technologii, lecz praktyka i szeroka wiedza o procesach związanych z produkcją żeliwa. W związku z tym podstawowego znaczenia nabiera proces technologiczny, zgodnie z którym realizowane są kolejne kontrakty.
 
Właściwe dozowanie tlenu
Odlewnia Metali Baworowo wykonuje odlewy w sposób kompleksowy: od wykonania modelu, poprzez formowanie i odlewanie, aż do obróbki mechanicznej i zabezpieczenie antykorozyjne. Podstawą do podejmowania decyzji o uruchomieniu produkcji partii wyrobów jest zamówienie zawierające dokumentację w postaci rysunku technicznego i model, jeżeli zleceniodawca takim dysponuje. Jeśli nie, to jest on wykonywany w zakładowej modelarni (modele są drewniane, aluminiowe oraz z masy z żywic epoksydowych). W razie potrzeby firma współpracuje również z wyspecjalizowanymi modelarniami zewnętrznymi oraz specjalistami i inżynierami klienta, którzy odpowiadają za wdrożenia nowych produktów.

W zleceniu szczegółowo określana jest wielkość zamawianej partii, termin wykonania oraz inne wymagania techniczne, takie jak rodzaj żeliwa, sposób wykończenia, rodzaj obróbki mechanicznej i jej dokładność oraz parametry obróbki cieplnej. Na tej podstawie służby technologiczne Wydziału Odlewni i Wydziału Obróbki Mechanicznej dokonują analizy i opiniują możliwości wykonania. Na tym etapie ustalana zostaje cena, termin dostawy gotowych wyrobów (zależnie od czasochłonności, konieczności wykonania modeli, transportu, konserwacji itd.). Przygotowany zostaje także harmonogram produkcji, zabezpieczenie oprzyrządowania, narzędzi i surowców, a następnie dokumentacja technologiczna i produkcyjna.

Stanowią one podstawę do rozpoczęcia etapu produkcji. W tym momencie odbywa się przygotowanie mas formierskich, wykonywanie rdzeni i formowanie. „Formowanie odbywa się w formach piaskowych metodą ręczną, w skrzyniach o wymiarach do 1 250×1 250 mm oraz metodą maszynową na formierkach wstrząsowych w skrzyniach o wymiarach do 630×630 mm. Dla indywidualnych zamówień w ścisłej współpracy z klientem wykonujemy również odlewy w skrzynkach o dużo większych wymiarach, ale nie są to zamówienia standardowe – opowiada Agnieszka Tyrakowska. – Masa formierska, której główny składnik stanowi piasek formierski, jest przygotowywana jako mieszanina z pyłem węglowym, bentonitem, wodą. W laboratorium kontroluje się jakość przygotowanej masy.

baworowo-tresc3_PP_31

Następnie do żeliwiaków przygotowuje się surowce wsadowe, tj. surówkę, złom, koks i dodatki stopowe, które w odpowiednich porcjach, z zachowaniem proporcji składników, są wsadem do przetopu. Pracujący naprzemiennie żeliwiak jest opalany koksem odlewniczym, który stanowi źródło ciepła do topienia wsadu. Dozowanie tlenu przyspiesza osiągnięcie właściwej temperatury i poprawia spalanie. Po zalaniu form i po upływie wymaganego czasu stygnięcia odlewów następuje wybijanie skrzynek metodą ręczną na kracie wstrząsowej. Wybite odlewy po usunięciu układów wlewowych transportowane są do hali oczyszczania odlewów. Znajdują się w niej dwie oczyszczarki śrutowe i trzy oczyszczarki bębnowe. Po oczyszczeniu z przylegającej masy formierskiej odlewy są oceniane przez Kontrolę Jakości, a następnie przekazywane do dalszego oczyszczania na szlifierni w celu usunięcia pozostałości po układach wlewowych i wypływkach. Wybita z form masa formierska jest transportowana na zewnątrz hali. Część masy po uzdatnieniu używana jest ponownie jako masa wypełniająca, a pozostałą traktuje się jako odpad”.

W trakcie zalewania form wykonywane są próbki mające na celu laboratoryjne określenie parametrów jakościowych żeliwa. Wydział odlewni wyposażony jest w urządzenia związane z kontrolą procesów metalurgiczno-odlewniczych (badanie wytrzymałości Rm i HB oraz spektralne badanie składu chemicznego metali). Zgodnie z przeznaczeniem gotowe odlewy kierowane są do obróbki mechanicznej lub jako surowe na sprzedaż. „Wyroby przeznaczone do obróbki są szlifowane i śrutowane (posiadamy oczyszczarki śrutowe i bębnowe) – mówi pani prezes. – Obróbka mechaniczna obejmuje toczenie i frezowanie (w tym na maszynach CNC), szlifowanie, wiercenie, gwintowanie, przeciąganie, dłutowanie, wyważanie statyczne i dynamiczne. Po obróbce część wyrobów kierowana jest do malarni, gdzie nakłada się farbę podkładową, antykorozyjną i nawierzchniową. Malowanie odbywa się metodą natryskową, przed ekranem wodnym kabiny lakierniczej, który wychwytuje ulatujący pył farb i lakierów. Po wysuszeniu odlewy są przekazywane do magazynu wyrobów gotowych. Wyroby niemalowane konserwowane są środkami antykorozyjnymi. Całemu procesowi obróbki towarzyszy ścisła kontrola jakości. Zapakowane i odpowiednio oznaczone wyroby są gotowe do wysyłki”.
 
Liderzy w niszy
W ciągu ostatnich kilku lat Odlewnia Metali Baworowo została sprywatyzowana, a następnie dokapitalizowana. W efekcie tego zakład został m.in. doposażony w precyzyjne obrabiarki CNC. Jednocześnie spółka planuje kolejne inwestycje. Jedną z nich stanie się zakup pieca indukcyjnego, który pozwoli na wprowadzenie do oferty nowych gatunków żeliwa, a także żeliwa z dodatkami stopowymi według wymagań klientów. „Jest to nowe dla nas rozwiązanie technologiczne, jednak dość powszechnie stosowane w odlewnictwie – stwierdza Agnieszka Tyrakowska i dodaje: – W naszym profilu produkcji najważniejsze jest doświadczenie fachowej kadry, które stanowi o naszej elastyczności i możliwościach produkcyjnych na dość niszowym rynku i w tym zakresie technologia pieców indukcyjnych nie zastąpi doświadczenia. Zasadniczo w chwili obecnej wypełniamy lukę pomiędzy tzw. odlewniami garażowymi a dużymi odlewniami z automatyczną linią formierską. Małe odlewnie są w stanie wykonać proste, jednostkowe odlewy, ale już nie dadzą rady wykonać skomplikowanego detalu i zapewnić klientowi niezbędnych procedur jakościowych. Te duże co prawda zapewniają wysoką jakość wyrobu, ale nieopłacalne jest dla nich podejmowanie mniejszych zleceń. Wolą partie w setkach lub tysiącach sztuk. Naszym celem jest działanie w obu tych kierunkach”.

W planach rozwojowych firmy znajduje się także automatyzacja części czynności produkcyjnych, co ma umożliwić wzrost wydajności i mocy produkcyjnych.

Jednocześnie nie wpłynie to na poziom zatrudnienia, gdyż zgodnie ze strategią Baworowo SA nie będzie odlewnią z w pełni automatyczną linią produkcyjną, gdyż to spowodowałoby utratę elastyczności działania i możliwości szybkiego reagowania na potrzeby klienta. Ten fakt umiejscawia zakład w bardzo dobrej biznesowo niszy na rynku odlewniczym.

Swoją przyszłość producent widzi z jednej strony w odlewnictwie dostosowanym do potrzeb klienta i dostarczaniu mu kompletnego rozwiązania w ten sam sposób, jak czyni to dotychczas. Z drugiej strony spółka planuje zdecydowanie poszerzyć zakres oferowanych gatunków żeliwa, co pozwoli jej na dywersyfikację. „W naszej branży najważniejsze jest wieloletnie doświadczenie wykwalifikowanej kadry oraz utrzymywanie niezbędnej gotowości załogi i urządzeń produkcyjnych do realizacji nagłych, czasem awaryjnych zamówień klientów. Nowoczesne rozwiązania technologiczne pozwalają poszerzać asortyment, zwiększyć precyzję świadczenia usług, a tym samym pozyskiwać nowych odbiorców. Baworowo SA znajduje pomiędzy nimi równowagę – argumentuje Agnieszka Tyrakowska i podsumowuje: – Dostarczanie odlewów bez wad oraz o stałych, powtarzalnych i oczekiwanych właściwościach oraz w uzgodnionych terminach gwarantuje zaufanie odbiorców. Zbudowanie trwałych, długoterminowych i partnerskich relacji z klientami daje możliwość zachowania stałego portfela zamówień. Wielowydziałowa organizacja, pozwalająca na wykonanie w krótkim czasie zamówionego detalu (od rysunku technologicznego przez model, odlew, obróbkę mechaniczną, aż po malowanie) jest dużym atutem przy uwzględnieniu wieloetapowego procesu. Te wszystkie elementy mają wpływ na nasz rozwój”.

Czy wiesz, że...
Podstawowym elementem działalności zakładu jest właściwy dobór żeliwa do konkretnych potrzeb klientów. „Przy produkcji odlewów opieramy się głównie na specyfikacjach technicznych dostarczonych przez klienta. Jeśli zamówienie dotyczy odlewów wykonanych z żeliwa szarego lub sferoidalnego, metalurg dostosowuje skład wsadów metalowych, tak aby ostateczny skład chemiczny odpowiadał wymaganiom zawartym w normach odlewniczych i specyfikacjach materiałowych, które określają wymagania wytrzymałościowe oraz zawartość procentową poszczególnych pierwiastków dla danego gatunku żeliwa. Ostatecznie klient otrzymuje gotowy produkt wraz z atestem materiałowym. W niektórych wypadkach sami proponujemy rodzaj materiału, jaki będzie odpowiadał właściwościom oczekiwanym przez klienta. Klienci mogą liczyć na profesjonalną pomoc zarówno w zakresie wykonania modeli odlewniczych, technologii odlewniczych, jak i obróbki mechanicznej” – mówi Agnieszka Tyrakowska, prezes zarządu Odlewnia Metali Baworowo SA.