Przy wyborze firmy, która wykona od podstaw automatykę i elektrykę do maszyny pracującej w kopalni, elektrowni czy porcie, możemy wziąć pod uwagę różne kryteria. Szukając dostawcy rozwiązań, trzeba przede wszystkim patrzeć na doświadczenie i pytać o gotowe, sprawdzone wcześniej rozwiązania.

Opowiada o tym Jan Stassek, prezes BEA Polska, w rozmowie z Mariuszem Krysiakiem.

Skoro przy wyborze firmy liczy się doświadczenie, rozumiem, że macie się czym pochwalić.
Dokładnie. Najlepszą reklamą jest dobrze wykonane zadanie. I z tą myślą działamy w Polsce od 1999 r. Kiedy otworzyliśmy tu firmę, zrealizowaliśmy nasze pierwsze zadanie, odpowiadając za część elektryczną przy budowie zwałowarki w kopalni Turów. Musieliśmy zaprojektować sterowanie i regulację napędu, innymi słowy – w to całe żelastwo „tchnąć życie”.

I potem były kolejne projekty?
W następnych latach dokonaliśmy modernizacji 5 koparek węglowych dla kopalni Bełchatów, drugiej co do wielkości kopalni węgla brunatnego w Europie. To było zadanie, które pokazało, że warto na nas stawiać. Koparki są podstawowymi urządzeniami w kopalni, która dostarcza paliwo energetyczne służące do wytworzenia 20% energii elektrycznej w kraju. Tu nie było miejsca na błędy i do dzisiaj z tymi maszynami nie ma większych problemów. Dobrego dostawcę, projektanta i wykonawcę elektryki czy automatyki można poznać po tym, jak radzi sobie z projektami trudnymi do realizacji, a potem do obsługi serwisowej.

A na co jeszcze trzeba zwrócić uwagę?
Na jakość szkoleń i wspomniany serwis. Jedno łączy się z drugim. Jeżeli dobrze wyszkolimy załogę obsługującą maszynę, to potem naprawa ewentualnych usterek idzie szybko. Jeżeli nie da się usunąć problemu, przez telefon wskazując klientowi czynności do wykonania w panelu sterowania, to przyjeżdżamy na miejsce.

Czyli szybkość reakcji też jest ważna?
Nasza lokalizacja – mamy siedzibę we Wrocławiu – daje nam sporą przewagę. Znajdujemy się w pobliżu autostrady A4. Mamy blisko na zachód, do Turowa, i na Śląsk, do innych kopalni. Nie zmienia to jednak faktu, że taki serwis w miejscu pracy maszyny to już ostateczność. Dobra firma powinna tak zaprojektować maszyny, by zminimalizować ryzyko kolizji maszyn lub usterek z powodu natrafienia na inną przeszkodę.

Proszę o jakiś przykład.
Chodzi o konkretne, opracowane i przetestowane innowacyjne rozwiązania. W BEA Polska możemy się pochwalić radarową metodą unikania kolizji, dzięki czemu minimalizujemy ryzyko awarii maszyn spowodowanych zderzeniami praktycznie do zera. To z kolei przekłada się na spore oszczędności poprzez ciągłość produkcji. O ile koszt naprawy złamanego wysięgnika obliczyć łatwo, o tyle koszty przestoju linii produkcyjnej zależą od czasu trwania tego przestoju. Dlatego warto zwrócić uwagę na rozwiązania, które zmniejszą ryzyko awarii. Pojawia się pokład, gdzie jest dużo kamieni, które niszczą przenośniki i inne urządzenia. Kamieni nie widać, bo są brudne i podobne do węgla. Opracowaliśmy, przetestowaliśmy i sprawdziliśmy w warunkach trudnych, czyli tam, gdzie np. mamy do czynienia ze sporym zapyleniem, rozwiązanie wychwytujące kamienie bez zatrzymywania przenośnika. Kopalnia węgla to oczywiście przykład, bo takie rozwiązanie znajduje zastosowanie wszędzie tam, gdzie trzeba oddzielić niepożądany stały materiał. Nad takimi rozwiązaniami pracujemy wraz z uczelniami, testując je potem i wdrażając. Wszystko po to, by klient otrzymywał innowacje, dzięki którym zwiększy swoje zyski.

Rekonstrukcja koparki w Kazachstanie
Pod koniec ubiegłego roku terminowym przekazaniem do eksploatacji koparki SRs(K)2000/1144 dla kopalni odkrywkowej Bogatyr Komir w Ekibastuz pomyślnie zakończono rekonstrukcję maszyny.
W ramach kompleksowej modernizacji przeprowadzono remont licznych elementów części mechanicznej oraz całego wyposażenia elektrotechnicznego w celu ich dostosowania do pracy w ekstremalnych warunkach klimatycznych. Techniczne kryteria i know-how dotyczące zainstalowanego wyposażenia odpowiadają pod każdym względem standardom stosowanym w niemieckim górnictwie.
Dotychczas na zlecenie firmy TAKRAF we wspomnianej kopalni zmodernizowano cztery maszyny tej klasy wydajności.

A cena? To pewnie argument, który przekonuje wielu.
I tak, i nie. To zależy od specyfikacji przetargu. Tylko przy dokładnej specyfikacji można rzeczywiście porównać ceny i wybrać najtańszą opcję. Zdarzają się jednak i takie przetargi, w których zakres prac nie jest do końca określony, i wtedy klient dostaje do ręki dwie oferty różniące się zakresem. Jedna z nich nie uwzględni przeprowadzenia szkoleń, druga będzie miała inne ramy prowadzenia serwisu. Podsumowując – porównywanie cen w ofertach nie zawsze jest proste i trzeba szczegółowo przeanalizować zakres każdej z nich, by wybrać tę z najniższą ceną. Dlatego, aby dostać porównywalne oferty, należy dobrze określić swoje wymagania. Jeśli zaś chodzi o oferentów, każdy powinien sprawdzać potencjalnego klienta.

W jaki sposób?
Jeżeli przychodzi zapytanie ofertowe od nowego, nieznanego klienta, robimy analizę ryzyka. Tu nie chodzi tylko o to, czy klient jest wypłacalny, ale również o to, czy znamy technologię wykonania i czy technicznie jesteśmy w stanie wykonać dane zlecenie. Czasami trzeba doprecyzować wymagania klienta, co może stanowić wstęp do zdobycia klienta.

Czyli za wstępne doradztwo mające ustalić, czy rozwiązanie, które zaproponował klient, jest odpowiednie do panujących u niego w zakładzie warunków, nie pobieracie żadnych opłat?
Dokładnie. Jeżeli zapytanie jest zbyt ogólne, proponujemy również kilka rozwiązań prowadzących do celu. Jedne są tańsze, drugie droższe. Poza tym każde rozwiązanie staramy się projektować modułowo, to znaczy w taki sposób, aby przewidzieć możliwość jego rozbudowy w przyszłości. Innymi słowy, dzięki nam klient, który będzie chciał unowocześnić maszynę, nie będzie musiał przebudowywać w całości sterowania, ale tylko je przeprogramować i ewentualnie dodać kilka urządzeń. To o wiele tańsze aniżeli budowa wszystkiego od początku, choć zdarzyć może się i tak, że technika pójdzie na tyle do przodu, że faktycznie trzeba przebudowywać całość od podstaw. Staramy się jednak minimalizować występowanie takich sytuacji, wybiegając w przyszłość już na etapie oferowania.

Ostatnie realizacje BEAWyposażenie dla nowej koparki w Kopalni Węgla Brunatnego Turów
PGE SA zleciło wykonanie nowej koparki czerpakowej KWK1500 dla Kopalni Węgla Brunatnego Turów. Projekt i realizację całej części mechanicznej przejęło konsorcjum firm Kopex-Famago i Poltegor Projekt. BEA Polska otrzymała dwa zlecenia dotyczące wyposażenia elektrycznego nowej maszyny: napisanie oprogramowania oraz opracowanie dokumentacji hardware w zakresie sterowania i regulacji od Poltegor Projekt oraz kompletną dostawę, montaż i uruchomienie od Kopex-Famago. Zakres dostaw realizowanych przez BEA Polska to kontenery z rozdzielniami średniego i niskiego napięcia, polami falownikowymi i sterowniczymi, transformatorami i systemami oporów rozruchowych, silniki, bęben kablowy, kabiny, system diagnostyczny, instalację głośnomówiącą, blokadę radiową, skrzynki lokalne, oświetlenie, system ochrony przeciwpożarowej oraz przewody wraz z trasami kablowymi.

Jaka jest dolna granica budżetu projektu, nad jakim jesteście w stanie się pochylić?
Nie zakładamy sobie żadnego limitu. Nie mówimy z góry, że czegoś nie robimy, bo projekt jest za mały. Większość naszych obecnych zleceń to dość duże przedsięwzięcia, ponieważ specjalizujemy się w automatyzacji procesów wydobywczych i transportowych w energetyce, kopalniach, spalarniach czy portach. Nie znaczy to jednak, że nie jesteśmy zainteresowani projektowaniem automatyki do mniejszych urządzeń, takich jak zwykły wózek widłowy. Skoro poradziliśmy sobie z większymi i bardziej skomplikowanymi projektami, te mniejsze też jesteśmy w stanie zrealizować.

Jakich projektów poszukujecie?
Nasza firma ma doświadczenie w elektrociepłowniach z biomasą i spalarniach śmieci. Jak dotąd są to przedsięwzięcia realizowane na zachodzie Europy – w Niemczech, Holandii i Portugalii, bo tam ten temat jest bardzo popularny. W Polsce to się dopiero rozpoczyna. BEA to duża firma z solidnym doświadczeniem, dobrymi referencjami i oddziałami w wielu krajach świata. Nasi inżynierowie wykonywali przeróżne projekty zarówno w kraju, jak i za granicą. Niedawno przebudowaliśmy koparki dla kopalni w Bułgarii. To doświadczenie procentuje i dlatego teraz jesteśmy w stanie w konkurencyjnych cenach zaoferować np. całą elektryfikację procesu spalania czy to w elektrowni, czy to w spalarni śmieci. Dodatkowo mamy kompetencje, by prowadzić prace związane z gospodarką wodną np. w elektrowniach wodnych czy innych elementach wodnej infrastruktury, w której przydaje się automatyzacja i sterowanie.

A w Polsce?
Jesteśmy aktywni przede wszystkim w kopalniach węgla brunatnego. W Turowie zakończyliśmy budowę koparki czerpakowej, w Bełchatowie zajmujemy się modernizacją dwóch koparek łańcuchowych. W Serbii będziemy budować transporter gąsienicowy do stacji przenośnikowych. Jesteśmy na etapie projektowania kompletnego wyposażenia elektrycznego przenośnika samojezdnego PGOT 4500. To są nasze aktualne projekty.

A jak wyglądają plany?
Tak jak wspomniałem, mamy kompetencje zdobyte na zachodzie i chcielibyśmy brać udział w budowie układów nawęglania w polskich elektrowniach w Opolu, Jaworznie i Turowie. Porty i obecne tam układy przeładunkowe też są dla nas ciekawym tematem, zwłaszcza że Polska coraz bardziej otwiera się na import węgla, choć do tej pory węgiel raczej się z naszego kraju eksportowało. To dlatego w takich miejscach jak porty będą potrzebne nowe rozwiązania technologiczne z zakresu automatyki. Dochodzi jeszcze temat spalania biomasy. Jesteśmy mocni, jeśli chodzi o regulację procesów spalania.

O Firmie BEA
Od ponad 100 lat BEA świadczy usługi energetyczne w całym okresie użytkowania urządzeń elektrotechnicznych. Podjęte w tym zakresie zobowiązania dotyczą eksploatacji surowców i wytwarzania energii oraz jej przesyłania i rozdziału.
Przedstawicielstwa BEA znajdują się w Polsce, Niemczech, Bułgarii i Kazachstanie, gdzie zatrudnionych jest około 360 inżynierów, techników i monterów.
Jako spółka należąca do grupy VINCI Energies – jednego z największych na świecie koncernów działających w sektorze technologii energetyczno-informacyjnej – BEA pomyślnie realizuje także projekty w Europie i Azji.
Innowacyjne usługi w zakresie automatyzacji i elektrotechniki rozciągają się od planowania, aż do uruchamiania urządzeń.
Bardzo istotnym elementem działania firmy jest zdolność realizacji projektów montażowych. Uzupełnienie oferty stanowi kompleksowy serwis techniczny w miejscu użytkowania urządzeń.