Polski Przemysł

Kalkulacja bywa przydatna

Należy pamiętać, iż pracodawca oddelegowujący swoich pracowników do pracy na terytorium innego państwa zobowiązany jest do zapewnienia im co najmniej takich warunków zatrudnienia, jakie obowiązują w państwie, do którego dany pracownik jest wysyłany. Dyrektywa 96/71/WE zawiera w szczególności obowiązek przestrzegania lokalnych regulacji w zakresie urlopów, czasu pracy, minimalnego wynagrodzenia, maksymalnych okresów pracy i minimalnych okresy odpoczynku, minimalnego wymiaru płatnych urlopów rocznych etc. Dodatkowe wymogi dotyczą prac wymienionych w załączniku do dyrektywy i obejmują wszystkie czynności związane z budową, naprawą, utrzymaniem, przeróbką lub rozbiórką budowli. Warto więc przed podpisaniem umowy z kontrahentem zagranicznym sprawdzić dokładnie jakie mamy obowiązki w tym zakresie i czy nie okażą się one zbyt dużym obciążeniem stawiającym pod znakiem zapytania opłacalność całego przedsięwzięcia.

Gdzie pracownik jest ubezpieczony?

Warto też przeanalizować kwestie związane z ubezpieczeniem delegowanych pracowników. Zgodnie z generalną unijną zasadą podlegania jednemu ustawodawstwu, składki na ubezpieczenie społeczne pracowników powinny być opłacane w kraju, w którym praca jest wykonywana. Tak będzie w przypadku pracowników wysłanych do zagranicznych oddziałów firmy lub pracujących w spółkach- córkach.

Od tej generalnej zasady przewidziane są jednak wyjątki, które między innymi dotyczą pracowników delegowanych. Osoba wykonująca pracę na terytorium państwa członkowskiego w przedsiębiorstwie, w którym jest zwykle zatrudniona oraz wysłana przez nie w celu wykonywania pracy na jego rachunek na terytorium innego kraju Wspólnoty Europejskiej, podlega w dalszym ciągu polskim przepisom ubezpieczeniowym pod warunkiem, że przewidywany okres tej pracy nie przekracza dwunastu miesięcy oraz osoba ta nie została wysłana w miejsce innej osoby, której okres oddelegowania już upłynął, a siedziba, a także główne miejsce prowadzenia działalności przedsiębiorcy znajduje się na terytorium Polski.

Wg tych warunków przedsiębiorca wysyłający swoich pracowników musi prowadzić w głównej mierze działalność na terenie Polski, przez co należy rozumieć kilka elementów składowych takich jak: miejsce siedziby i zarządu, liczba pracowników, którzy nie są oddelegowani do pracy za granicą, miejsce, w którym zawierana jest większość umów z klientami oraz prawo, któremu te umowy podlegają, a także wysokość osiąganego na terenie Polski obrotu - przyjmowanego przez ZUS jako 25%. Czas trwania delegacji nie może przekroczyć 12 miesięcy (z możliwością przedłużenia w określonych sytuacjach). Ta mnogość warunków do spełnienia powoduje jednakże, że ZUS stosując własne interpretacje często odmawia pracownikom polskich firm budowlanych wydawania niezbędnego zaświadczenia E-101, stanowiącego potwierdzenie ubezpieczenia w polskiej instytucji ubezpieczeniowej.

Przypadek polskiej spółki budowlanej wysyłającej swoich pracowników na budowy w całej Unii Europejskiej i kwestia podlegania polskiemu ubezpieczeniu społecznemu był ostatnio przedmiotem orzeczenia Sądu Najwyższego, który uchylił wyrok sądu apelacyjnego zatwierdzający niekorzystną dla polskich pracodawców praktykę ZUS, odmawiającą pracownikowi wykonującemu prace na różnych zagranicznych budowach prawa podlegania polskiemu systemowi ubezpieczeń (sygn. akt I UK 107/09). Orzeczenie to może mieć istotne znaczenie dla wielu przedsiębiorców budowlanych prowadzących tego rodzaju działalność. Należy więc mieć nadzieję, że na przyszłość ZUS zmieni swoją praktykę wobec firm budowlanych, które prowadzą różne budowy na terenie całej Unii Europejskiej i nie będą one zmuszone do ciągłego przenoszenia swoich pracowników do instytucji ubezpieczeniowych państw, w których aktualnie budują.

Podstawa prawna:

Dyrektywa Rady i Parlamentu Europejskiego 96/71/WE ws. delegowania pracowników w ramach swobody świadczenia usług.

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, do osób pracujących na własny rachunek, a także do członków ich rodzin, którzy się przemieszczają w obrębie Wspólnoty.

Edyta Jordan

radca prawny
ejordan@jankowska-jordan.pl

Karina Jankowska

radca prawny
kjankowska@jankowska-jordan.pl

Kancelaria radców prawnych Jankowska Jordan Sp. p.
www.jankowska-jordan.pl

* autorki są partnerami w Kancelarii radców prawnych Jankowska Jordan Sp. p. Przedmiotem usług kancelarii są w szczególności sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, prawa administracyjnego oraz prawa gospodarczego.